چارشنبهسوری
رضا مرادی غیاث آبادی
گزیدهای از پرسش و پاسخ با این نگارنده در نشستهای سخنرانی هفتگی در بنیاد فرهنگی جمشید، بازنویسی از روی نوار به كوشش خانم زهره بیگی
قدمت چارشنبهسوری چقدر است و آیا درست است كه چون در ایران باستان ایام هفته وجود نداشته و زرتشتیان هم این رسم را برگزار نمیكنند، پس سنتی جدید است؟
اگر تاریخ و مدارک تاریخی را ملاک قرار دهیم و محتویات اسناد و مدارک تاریخی موجود را با موازین علم توحید بسنجیم نمیتوانیم آیین زرتشتی را آیین توحیدی بدانیم.
تئوری زرتشت درباره نظام خلقت طبق این مدارک و اسناد به نحوی است که فرضاً « انگرا مئنیو›› و آفریننده اهورا مزدا تلقی کنیم با توحید سازگار نیست.
اما اگر از زاویه فقه و حدیث و با ملاک خاص اسلامی که جنبه تعبدی دارد و حجت است بسنجیم مانعی نیست که آیین زرتشتی را یک آیین توحیدی بدانیم یعنی آیینی که در اصل و ریشه توحیدی بوده و همه شرکها از جمله ثنویت و آتش پرستی و غیره بدعتهایی است که بعدها به این آیین ملحق شده است.
اعتبار اسناد تاریخی اگر به مرحله یقین برسد کافی است که از نظر فقهی نیز ملاک قرار گیرد ولی چون غیر توحیدی بودن آیین زرتشتی به حسب اصل و ریشه مسلم نیست موازین فقهی ایجاب میکند که این آیین توحیدی تلقی شود.به همین دلیل در گذشته مسلمین آنها را در دنیا اهل کتاب آوردهاند اگر چه از نظر فقها همواره مورد اختلاف بوده است.و فقهای اسلامی ایرانی الاصل کمتر از دیگران نظر مخالف نداشتهاند.
گئوش تشن پايه برنامه زندگي مي باشد كه از دو راه، برنامه زندگي را به ما نشان مي دهد:
1) از راه بهداشت و تندرستي
2) از راه آبادي جهان و نيكونگاه داشتن زمين و بهره مند شدن از بخشايش (نعمت هاي) آن
برنامه تندرستي اين است كه آدمي از راه كار كردن و بهداشت و ورزش و پاكي و پاكيزگي، اندام خود را نيكو نگاه دارد و بكوشد تا هميشه تندرست باشند و زياد زندگي كند. پيكر زيبا و رسا، در اوستا بسيار ستوده شده و پسنديده مي باشد و مردم هم از آن، خوششان مي آيد.
بنابر برنامه ي آبادي جهان، آمده است كه آدم هميشه در كار و كوشش باشد و زمين را آباد سازد و راهي پيش گيرد كه ارزش داشته باشد و به مردم سود برساند و كاري كند كه آبرومندانه زندگي را به سر برد و نام نيك از خود به جاي گذارد.
زندگي اين جهاني كه پرورشگاه آدمي و ديگر آفريدگان است، بسيار ارزش دارد و در بخشهاي گوناگون اوستا، زياد ستوده شده است آدمي نبايد از اين جهان، چشم پوشي كند و در انديشه پيشرفت و سربلندي نباشد. بدين سان در هات يكم گاتاها به انسان يادآوري شده است كه هر زرتشتي بايد ارزش بدن خود را بداند و آن را خوب نگاهداري كرده و همچنين ارزش اين جهان و اين زمين را كه پرورشگاه و جاي خانه و زندگي اوست ، بداند و در انديشه آباد كردن آن باشد تا هم خود از آن بهره مند شود و هم براي آيندگان و فرزندان كشور، سرزمين آباد و خوش و خرم بگذارد و با اين روش، روي زمين بهشت برين گردد و آيندگان ، از نتيجه شايستگي و كار و كوشش گذشتگان خود، در آسايش باشند.

در دین زرتشت گل نیلوفر(لوتوس) سمبل اهورا مزداست. سمبل انسانی اهورا مزدا نیم تنه ی مردی است که شاخه ای از گل لوتوس را در میان انگشتان خود گرفته است. زرتشتیان بر این باورند که نیلوفر آبی جایگاه نگهداری فر زرتشت بوده که در آب نگهداری می شده.
در جلسه ای که امروز برای هماهنگی و جمع بندی اطلاعات تشکیل شد، برای تقسیم بندی مطالب گروههایی به شرح زیر تعیین گردید:
۱. دین : اندیشه ی دینی
مراسم (مذهبی/قومی)
۲. زرتشتیان در تاریخ: آثار به جا مانده (بناها)
آثار به یاد مانده (شخصیت ها)
۳. زرتشتیان در پهنه ی ایران و جهان
۴. زرتشتیان امروز: مراکز مذهبی (در تهران، یزد، کرمان، هندوستان و ...)
باورهای عامیانه
مراکز کسب اطلاعات
توضیحات:
خانم پورطاهریان مسوولیت گروه ۱ را عهده دار شدند، آقای خسروی زاد گروه ۲، خانم اسدنیا مراکز مذهبی، و من هم باورهای عامیانه و مراکز کسب اطلاعات.
جلسه ی بعدی گروه، شنبه ی آینده ساعت ۴ خواهد بود.
| وضعیت اجتماعی زن در ایران باستان | |
|
|
نویسنده: توران شهریاری![]() بی شک وضع اجتماعی زن در هیچ دوره و تاریخی از وضع عمومی آن جامعه مجزا نیست. لذا در مورد وضع اجتماعی و حقوقی زن در ایران باستان از قدیم ترین ادوار تا پایان ساسانیان را باید مورد مطالعه قرار داد. بدون تردید سرزمین ایران یکی از قدیمی ترین و کهن ترین مراکز زندگی بشر بوده است
و اسناد و مدارک در مورد شناسایی وضع زن و همچنین مرد چه در ایران و چه در جاهای دیگر بسیار نارسا و ناچیز است. به طور کلی بررسی نخستین جوامع بشر و ملت ها و اقوام گوناگون فقط به وسیله آثار و وسایل مکشوفه و آنچه از زندگی بشر این دوره به جا مانده امکان پذیر و قابل بررسی است. |
هنگامى كه چند قرن بر ورود آرياييان به ايران گذشت اين قوم اندك اندك به شهر نشينى روى آوردند و اين مساءله در جهان بينى ايشان تاءثير گذاشت .
در آن روزگار انسان اصلاح گرى بر خاست و آرياييان را كه خواستار ترك خرافات قديم بودند، به آيين تازه اى دعوت كرد و آيين مغان را برانداخت . اين پيامبر مصلح كه خود را فرستاده خداى خوبى و روشنايى معرفى مى كرد، زردشت نام داشت . وى مدعى بود آيين خود را از آهورمزدا دريافت كرده تا جهان را از تيرگيها پاك كند و آن را به سوى نيكى و روشنايى رهنمون شود.
...در گاتها آنچه هست پيكار بين سپنتا من و اهرمن است كه "سپنتا " به معني پاك و سازنده است و" انگره " به معني زشت و ويرانگر و "من " كه درواژه هاي دشمن و بهمن بجا مانده به معناي انديشه ناپاك و ويرانگر ، نه جنگ بين اهورا مزدا و اهريمن يا ثنويتي كه برخي به آن معتقدند.


سایت دیگری در مورد زرتشتیان http://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D8%B2%D8%AF%D9%8A%D8%B3%D9%86%D8%A7
که اين زمين را آفريد،
که آن آسمان را آفريد،
که شادي را براي مردم آفريد.
نوشته ی داریوش در آرامگاه